— Ticaret Hukuku
Ticaret Bakanlığı, Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmeliği 15 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımladı. Yönetmelik araç kiralama faaliyetini yetki belgesine bağlıyor; kira sözleşmesi, ön bilgilendirme, rezervasyon, kilometre sınırı, hasar bildirimi ve aracı platformların sorumluluğu ayrıntılı biçimde düzenleniyor. Yürürlük tarihi 1 Ocak 2027.
Yönetmelik, 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Dayanağını 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanundan alıyor ve Ticaret Bakanı tarafından yürütülüyor.
Düzenleme, Antalya gibi turizm yoğun illerde geniş bir işletme kesimini doğrudan ilgilendiriyor. Büronun ticari uyuşmazlıklardaki çalışmaları Antalya ticaret hukuku avukatı sayfasında anlatılmıştır.
Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu, işletmelere yaklaşık dört aylık bir uyum penceresi tanıyor; aşağıdaki başlıklar bu pencerede tamamlanması gereken işleri gösteriyor.
Düzenlemenin resmî metni için Resmî Gazete'de yayımlanan metin incelenebilir.
Yönetmeliğin merkezindeki kural şudur: yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunulamaz.
İspat yükü bakımından önemli bir karine getirilmiştir: aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe her bir motorlu kara taşıtı kiralama işlemi ticari faaliyet kabul edilir. Yani münferit kiralamaların ticari sayılmadığı savunması, aksi ispatlanmadıkça kabul görmeyecektir.
Yetki belgesi, işletmenin bulunduğu yerdeki il müdürlüğü tarafından Bilgi Sistemi üzerinden verilir, tadil ve iptal edilir. Belgede işletmenin MERSİS numarası ve MERSİS'e kayıtlı işletme adı, adresi ile ticaret unvanı; esnaf işletmelerinde ise ESBİS'e kayıtlı bilgiler ile işletme sahibinin adı, soyadı ve kimlik numarası yer alır.
Yönetmelik, belge verilebilmesi için işletmede aranacak şartları saymaktadır.
İşletmenin gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olması, meslek odasına kayıtlı bulunması ve meslek odası ile vergi kayıtlarındaki faaliyet konuları arasında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinin bulunması gerekir.
İş yerine ilişkin ayrı bir şart getirilmiştir: iş yerinin, yetkili satıcılık, sigortacılık, yol yardım ve çekici hizmetleri ile lastik ve aksesuar satışı gibi faaliyetler dışında mesleki ya da ticari faaliyet veya ikamet amacıyla kullanılmaması aranır. Böylece ikametgâh ya da başka bir işletme adresi üzerinden yürütülen kiralama faaliyetinin önüne geçilmektedir.
Ayrıca kiralama sorumlusu bakımından kişisel şartlar öngörülmüştür; bunların başında on sekiz yaşını doldurmuş olmak gelir.
Yönetmelik, sözleşmenin kuruluşunu şekle bağlamaktadır. İşletme ile kiracı arasında yazılı olarak veya elektronik ortamda kira sözleşmesi yapılır.
Sözleşmenin bir nüshası, taşıt tesliminden önce işletme tarafından kiracıya verilir veya elektronik ortamda gönderilir. Yani sözleşme metninin teslim anında imzalatılıp verilmesi yeterli değildir; teslimden önce kiracının elinde olması gerekir.
Sözleşmenin kurulmasından önce ayrıca yazılı olarak veya elektronik ortamda ön bilgilendirme yapılması zorunludur. Ön bilgilendirmede asgari olarak işletme, kiracı ve bildirilmesi durumunda ek sürücünün tanıtıcı ve iletişim bilgileri ile hizmete ilişkin diğer hususlara yer verilir.
Bu iki kural birlikte, kiracının teslim anında sürpriz şartlarla karşılaşmasını önlemeye yöneliktir ve uyuşmazlıkta ispat zeminini işletmenin belgelerine bağlamaktadır.
Ön ödemeli rezervasyonlarda işletme tarafından kiracının onayı alınmak suretiyle rezervasyon formu düzenlenir. Formun bir nüshası, onayın alındığı ve ön ödemenin yapıldığı tarihte elektronik ortamda kiracıya iletilir.
Sözleşme aracı platform üzerinden kurulmuşsa, formun düzenlenmesi ve kiracıya iletilmesinden işletme ve aracı platform müştereken sorumludur. Aracı platformun sorumluluğu, işletme tarafından kendisine iletilen bilgi ve belgelerin kiracıya tam ve doğru olarak aktarılmasıyla sınırlıdır.
Segment sorunu ayrıca düzenlenmiştir. Rezervasyon formunda belirtilen segmentte bir taşıt teslim tarih ve saatinde mevcut değilse, kiracıdan ek bedel talep edilmeksizin eş değer veya daha üst segment bir taşıtın teslimi esastır. Bu da mümkün değilse, ancak kiracının yazılı veya elektronik onayı alınarak daha alt segment bir taşıt teslim edilebilir.
İade takvimi nettir: rezervasyonun kiracı tarafından iptal edilmesi hâlinde kira ve diğer hizmet bedelleri ile depozitonun, alt segment taşıt teslim edilmesi hâlinde ise farka ilişkin tüm bedellerin iadesi, rezervasyonun iptal veya taşıtın teslim tarihini izleyen yedi gün içinde yerine getirilir.
Kira ve diğer hizmet bedelleri; banka ve kredi kartı ile ön ödemeli kartlardan, havale veya elektronik fon transferi yoluyla ya da Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle tahsil edilir.
Kilometre sınırlarına asgari eşikler getirilmiştir. İşletme, taşıt sınıfına göre sınır belirleyebilir; ancak bu sınır bir günün altındaki saatlik kiralamalarda en az yirmi kilometre, bir ilâ altı günlük kiralamalarda günlük en az yüz elli kilometre, yedi ilâ yirmi dokuz günlük veya haftalık kiralamalarda günlük en az yüz kilometre olmalıdır.
Kilometre aşımında ek hizmet bedeli talep edilebilir; ancak bunun sözleşmede yer alması ve Yönetmelikteki esaslara uygun olması gerekir.
Taşıtın işletmenin başka bir iş yerinden ya da aynı il sınırları içinde kiracının belirlediği bir adresten teslim alınması veya iadesi imkânı sunulursa, belgelendirilen mesafe, enerji tüketimi, yıpranma, operasyon ve bakım maliyetlerine göre ek hizmet bedeli istenebilir.
Kira süresi içinde taşıtta meydana gelen hasar ve arızalar, kiracı tarafından gecikmeksizin işletmeye bildirilir. Bildirim yükümlülüğü kiracıya aittir ve gecikme, sonradan sorumluluk tartışmasına yol açabilir.
Sürüş ve taşıt güvenliğini veya kiracının can güvenliğini etkileyecek nitelikteki hasar ve arızalarda, kiracının bildirimi üzerine taşıt işletme tarafından zararın artmasını engellemeye yönelik tedbirler alınarak güvenli şekilde onarım noktasına ulaştırılır ya da bunun için gerekli destek kiracıya sağlanır.
Sürücü belgesi bakımından kural kesindir: kiralanan taşıtın cinsine göre geçerli ve uygun sınıf sürücü belgesi ibraz etmeyen kişilere taşıt kiralanamaz.
Kiralama hizmetinin, işletmeden veya üçüncü kişilerden ek sigorta, kasko ya da hasar güvence paketi alınması şartına bağlanmasına ilişkin sınırlamalar da Yönetmelikte düzenlenmiştir; bu nedenle paket satışlarının sözleşmedeki kurgusu gözden geçirilmelidir.
Yönetmelik, kiralama ilanlarının yayımlandığı ilan platformları ile rezervasyonun kurulduğu aracı platformlar için ayrı bir rejim getirmektedir.
Temel kural, bu platformlar tarafından haksız ticari uygulamalarda bulunulamayacağıdır. Platformların, hizmet sunduğu işletmelerin ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan, makul karar verme yeteneğini azaltan veya belirli bir kararı almaya zorlayarak normal şartlarda taraf olmayacağı bir ticari ilişkinin tarafı olmasına sebep olan uygulamaları haksız kabul edilir.
Ayrıca her durumda haksız sayılan uygulamalar sayılmıştır; bunların başında kiracı tarafından iletilen ve kiralama işlemi için gerekli olan bilgilerin işletmeye aktarılmaması gelmektedir.
İşletmeler, aracı platformlar ve ilan platformları bakımından ortak yükümlülükler de düzenlenmiştir: aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranışlardan kaçınmak, kiracının tercihlerini etkileyecek bilgileri gizlememek ve kiracıyı hukuka aykırı uygulamalara yöneltmemek.
Bakanlık tarafından, kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konu taşıtların takip ve kontrolü amacıyla bir Bilgi Sistemi oluşturulur.
Yetki belgesine sahip işletmelerin güncel listesine bu sistem üzerinden erişilir. Bu, kiracılar bakımından da bir doğrulama imkânı sağlar: kiralama yapılacak işletmenin belgeli olup olmadığı sistemden kontrol edilebilecektir.
İşletme yönünden somut bir yükümlülük getirilmiştir: satın alınan veya kiralanmak suretiyle temin edilen taşıtlar, kiralamaya konu edilmeden önce işletme tarafından Bilgi Sistemine kaydedilir.
Bilgi Sistemine kaydedilmeyen ve yetki belgesi kapsamında bulunmayan taşıtların kiralamaya konu edilmesi, Yönetmeliğin ayrıca düzenlediği bir aykırılık hâlidir.
Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe gireceğinden, bu tarihe kadar tamamlanması gereken işler bir uyum listesi olarak düşünülebilir.
İlk sırada yetki belgesi başvurusu gelir; bunun için vergi mükellefiyeti, meslek odası kaydı ve faaliyet konusu kayıtlarının uyumlu hâle getirilmesi, iş yerinin şartları karşılaması gerekir.
İkinci sırada sözleşme ve ön bilgilendirme metinlerinin yeniden yazılması yer alır. Mevcut matbu sözleşmelerin, teslimden önce verilme kuralı ve asgari içerik bakımından gözden geçirilmesi gerekecektir.
Üçüncü sırada rezervasyon ve iade süreçleri ile aracı platform sözleşmeleri bulunur; müşterek sorumluluk kuralı nedeniyle platformla yapılan sözleşmedeki bilgi aktarımı hükümleri önem kazanmaktadır.
Antalya'daki kiralama işletmeleri bakımından yetki belgesi başvurusu, işletmenin bulunduğu yerdeki il müdürlüğüne Bilgi Sistemi üzerinden yapılacaktır.
Aşağıdaki sorular bu düzenlemeye özgüdür; büroya sıkça yöneltilen genel sorular sık sorulan sorular sayfasında yer alır.
Evet. Yönetmeliğe göre yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunulamaz. Aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe her kiralama işlemi ticari faaliyet kabul edilir. Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girer.
Sözleşme yazılı olarak veya elektronik ortamda yapılır ve bir nüshası taşıt tesliminden önce kiracıya verilir ya da elektronik ortamda gönderilir. Ayrıca sözleşmenin kurulmasından önce yazılı veya elektronik ön bilgilendirme yapılması zorunludur.
Rezervasyon formundaki segmentte taşıt mevcut değilse, kiracıdan ek bedel alınmaksızın eş değer veya daha üst segment bir taşıt teslim edilmesi esastır. Bu mümkün değilse ancak kiracının yazılı veya elektronik onayıyla alt segment taşıt teslim edilebilir.
Rezervasyonun kiracı tarafından iptali hâlinde kira ve diğer hizmet bedelleri ile depozitonun iadesi, iptal veya taşıtın teslim tarihini izleyen yedi gün içinde yerine getirilir.
Saatlik kiralamalarda en az yirmi kilometre, bir ilâ altı günlük kiralamalarda günlük en az yüz elli kilometre, yedi ilâ yirmi dokuz günlük veya haftalık kiralamalarda günlük en az yüz kilometre olacak şekilde sınır belirlenebilir.
Sözleşmenin aracı platform üzerinden kurulması hâlinde rezervasyon formunun düzenlenmesi ve kiracıya iletilmesinden işletme ile aracı platform müştereken sorumludur. Aracı platformun sorumluluğu, işletmece kendisine iletilen bilgi ve belgelerin kiracıya tam ve doğru aktarılmasıyla sınırlıdır.
Kira süresi içinde meydana gelen hasar ve arızalar gecikmeksizin işletmeye bildirilir. Sürüş, taşıt veya can güvenliğini etkileyecek nitelikteki hasarlarda işletme, zararın artmasını önleyecek tedbirleri alarak taşıtı güvenli şekilde onarım noktasına ulaştırır veya gerekli desteği sağlar.
Yönetmelik, araç kiralamayı belgeye bağlı ve sözleşme içeriği denetlenen bir faaliyet hâline getirmektedir. Uyum çalışmasının 1 Ocak 2027 tarihi esas alınarak planlanması, özellikle matbu sözleşme ve platform sözleşmeleri bakımından zaman kazandırır.
Büronun çalışma alanları çalışma alanları sayfasında yer almaktadır. Yetki belgesi başvurusu, sözleşme metinleri veya denetim sonrası işlemlere ilişkin değerlendirme için iletişim sayfası üzerinden büroya ulaşabilirsiniz.